Her varlık dıştan tanınır. Ama insan  ..... İnsan içten tanınır. İnsan kavun, karpuz gibi dıştan tanınmaz. Çünkü esas insan; görünen insanın içinde ayrı bir varlık gibidir. İnsan görüp toka ettiğimiz insan, bizim tanıyacağımız esas insanın maskesidir. Tanıyacağımız insanı ona göre anlayalım. Şu gerçek açıktır ki..... Görünür kısmına aldandığımız insan yüzünden tedirgin oluruz, nefretle yaşarız. Gerçek insanı tanımadığımız, bilmediğimiz için, insanın görünen tarafını esas insan sanıyoruz. Bütün aksamalar ve aldanmalar bu noktadan başlıyor.

Görünmeyen İnsanı Nasıl Tanıyacağız? 

Önce kendimizden başlamakla... Öyleyizki, görünen insanlığımız yemek yerken,  görünmeyen esas kendimiz kavga ederiz. Görünen kısmımızla masanın başında rahat rahat yemek yiyoruz. Kim görse bizi “Evet bu kişi sofrasında rahatça  yemeğini yiyor” der. Halbuki aldanmış... Niye?... Esas bizi karşıdakiler anlayamaz. Ama biz dikkat edersek kendi kendimizi iyi anlarız. Şimdi şu anda görünen kısmımla yemek yiyorum ama esas ben taa...   bilmem nerede  dövüşüyorum, yahut ta çarşıda alış-veriş ediyor veya birilerine söz yetiştiriyorum.Onu kimse bilmiyor, anlamıyor. Bilen anlayan benim.

Ancak ben beni anlarım. Ben seçerim nerdeyim, kiminleyim ve ne yapıyorum. Belkide görünen kısmımla güleç yüz gösterirken esas kendim içerliyorum, ağlıyorum, kızıyorum. Şu anlayışla kendimizi tanırsak ilişkili olduğumuz insanlarıda aldanmadan tanıyabiliriz. Yanılıpta kızgınlıklar, nefretler çukurunda çabalamayız. İşte o zaman yani esas kendimizi tanıdığımız zaman, elimizi yüzümüzü idare edeceğimize, kendimizi idare ederiz. Elimizi yüzümüzü, kendi olumumuzla bir göstermekle, en azından mert kişiler sırasında yer alırız.

Kendimiz, mert kişi yerimizi aldıktan sonra bize kimse yutturamaz kendisini. Kendimizi tanıdığımız gibi muhataplarımızı da tanırız. Görebiliriz şu zat, maskesi olan fizik yapısını mı öyle gösteriyor, yoksa kendisi sağlamda fizik yapısını da sağlam gösteriyor. İki yüzlümü , yoksa hepsi hepsi bir tek yüzümü var? Kendisini tanımayan, iki yüzlüye aldanır. İnsanda aldanmaya asla gelmez. Gelemez. Aldanınca dünyayı ters görmeye başlar. Bizce insan aleminin baş problemi budur. Ne kadar zarar  görürsek, insanlara aldanmaktan görürüz.

En azından faydalanılacak insandan faydalanamayız. Bu büyük zarardır. Zarar gelecek adama aldanırız bu daha büyük zarardır. Kendimizi iyi tanırsak aldanmayız. Aldanmak problemimizi hallettikten sonra hırçınlıklar kalkar, birlik kurulur. Gönül ferahlığımız çoğalır. Direncimiz artar. Başarılar kaydederiz. Hayatta kendisini tanıyan, en önemli problemini halletmiş demektir.