Çocuklar anne ve babaları için değerli varlıklardır. Onlar Allah(c.c.)’ın bize verdiği en güzel ikram ve emanetlerdir. Biz yavrularımıza ne kadar sevgi ile ne kadar bilinçli ve doğru yaklaşırsak, ileride karşımıza çıkan insan modeli de o kadar vasıflı, güçlü, insani değerlerle dolu olacaktır.

Bu anlamda Abdulkadir Duru Bey’in çocuk eğitimi hakkında yazdığı kitapları incelediğimizde duyma ve görmenin etkili olduğunu görüyoruz.

Bir bebeğin anne karnında iken işitme duyusunun, en önce geliştiği ve uzmanların anne karnında iken bebeklerle konuşun dediği diğer bir gerçektir. Demek ki insan hayatında duyarak ve görerek öğrenmenin önemli bir yeri var.

Çocuğumuzun davranışları öğrenmesi için görmesi gerekiyor. Bu da aile de başlıyor. Biz çocuğumuza ne öğretmek istiyorsak, önce bu davranışları bizzat kendimizin göstermesi gerekiyor.

Sadece konuşmak bir davranışın yerleşmesi için yeterli değil. Ayrıca yakın çevremizdeki insanları da (Büyük anne, büyük baba, teyze, amca vb.) sürece dâhil etmemiz gerekiyor.

Çocuk eğitiminde en önemli unsur annedir. Çocuğun kişiliğinin şekillenmesinde annenin rolü ve önemi çok büyüktür. Gün boyu anne ile olan çocuk, öğrendiklerinin çoğunu annesinden öğrenir.

Biz anneler olarak çocuğumuzu tanıyıp, onlara kişilik eğitiminin ilkelerine uygun davranır ve tutarlı olursak çocuğumuzun davranışları ve değer sistemi de insani yönde gelişecektir.

Tutarlı olma davranışı insanlarda güven yaratır. Güven insanın en temel ihtiyaçlarından biridir. Abdulkadir Duru hazretlerine göre “İnsan hayatı güven üzerine kurulmuş bir saraydır”. “Güvenin olduğu yerde insan vardır.

” Güven, bebekliğin ilk yıllarında gelişmeye başlar ve çocuğumuz büyüdükçe ona karşı yaklaşımlarımız güven duygusunu olumlu ya da olumsuz şekilde etkiler.

Çocuk yetiştirme tutumları açısından anne babanın tutarlı olması gerekir. Annenin “Evet” dediğine babanın “Hayır” demesi, ya da bir gün “Evet” denilen bir şeye ertesi gün “Hayır” denmesi, çocukta bir süre sonra kişiye göre davranma eğilimi yaratır.

 Çocuk kimde çıkarı varsa oraya yönelir ve insanları kullanmaya başlar. Bu da çocuğun kişilik gelişimi açısından yararlı olmayacaktır.

Eşler tutarlı davranma konusunda ortak karar almalıdır. Çocuk hangi ebeveyninden istekte bulunmuşsa, “Bunu annen/baban ile konuşmalıyım. Karar verdikten sonra sana söyleyelim.” demek doğrudur. Çocuk, en fazla annesi ile olduğu için, isteklerini annesine söyler. Yapılabilecek şeylere “Evet” denmeli, yapılamayacak durumlarda “Hayır” kelimesi kullanılmalıdır.

Burada önemli olan nokta, hayır dendiğinde geri adım atılmamalıdır. Evet dendiğinde de muhakkak yapılmalıdır. İşte burada kararlı olmak çok önemlidir. Çocuğumuz bizim kararlı olup olmadığımızı test edecektir.

Belki, ağlama nöbetine girecektir. Tepkisi konuşmama ya da küsme olacaktır. Belki de yemek yemeyecektir. Bu tepkiler çocuktan çocuğa değişir. Ancak biz kararlı davranırsak çocuk bir süre sonra normale dönecektir. Bu sebeple, çocuk eğitiminde duygusallığa kesinlikle yer yoktur. Onun için;

• Çocuğumuzun verdiği bu tepkilerde öncelikle sabırlı ve sakin olmak birinci kuralımız olacak.

• Çocuğumuz biraz sakinleşince hemen normal ses tonumuzu kullanarak ne mesaj vermek istiyorsak açık ve net bir şekilde konuşalım.

• Onların duygu ve düşüncelerini söylemelerine fırsat verelim ve dikkatli bir şekilde dinleyelim.

• Anne ve baba arasında tutarlılık olmadığında anne, “Baban öyle uygun görmüş, yapmalısın, babanı dinlemelisin.”  veya baba, “Annen söylediyse buna uyman gerekir.” diyerek birbirini o an için çocuğun yanında desteklemelidir. Çocukların olmadığı ortamda, farklılıkları konuşmalı, ortak görüş birliğine varmalıdırlar.

• Çocuk eğitiminde çocuğun eğitiminden anne sorumlu olmalı ve otorite anne olmalıdır. Çocuk bunun bilincine varmalıdır. Özellikle çevremize baktığımızda büyüklerin müdahale etmeleri çocuk için pek çok olumsuzluk doğurabilir.

Anne “ Hayır” demiştir. Büyükler ( büyük anne, büyük baba) genelde küçük çocuğa yani toruna aşırı serbest tutumla yaklaşarak her dediğini ve isteğini yapma çabasına düşmektedirler. Annenin “Hayır” demesi onlar için önemli değildir. Bu doğru bir tutum değildir.

Çocuk kesinlikle anneye yönlendirilmelidir. Bu konuda destek olunmalıdır. “ Hadi bakalım yavrum annemizi dinleyelim, annenin sözü dinlenir.” diyerek çocuğu anneye yönlendirmeliyiz.

Yaratılışına uygun, Muhammedi ahlak sahibi, kendine güvenen, düşüncelerini özgürce ifade eden, hayatını doğruluk üzerine bina eden bireyler yetiştirmek istiyorsak önce biz tutarlı olalım ve çocuklarımıza her yönden güzel örnek olalım.

 Kişilik eğitiminin ilkeleri sadece bizler için değil, çocuklarımız için de geçerli. Onun için, bu ilkeleri öncelikle biz uygulayıp, kendimizi eğitme derdine düşmeli ve bu eğitime yavrularımızı da katmalıyız.

                                 Zeynep Tonga   

                                    Öğretmen